De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strict noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om over de site te avigeren, of om te voorzien in door u aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van uw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker toegesneden reclame en andere informatie te tonen.
Meer weten...
PNC
zebraspringspin

Werkgroep Ongewervelden

Laatst aangepast dinsdag, 02 juli 2019

Wie zijn we?

De Werkgroep Ongewervelden is een collectief van vrijwilligers en professionelen binnen LIKONA en werd opgericht in 1991. Momenteel bestaat de werkgroep uit 20 medewerkers. Voorzitter is Luc Crèvecoeur, de secretaris is Peter Berx. 

Wat doen we?

De Werkgroep Ongewervelden werkt  rond verschillende soortengroepen zoals nachtvlinders, mieren, kevers, bijen, wespen, spinnen, wantsen, slakken, waterleven, ... De werkgroep informeert, sensibiliseert en doet aan educatie. Daarnaast maken gebiedsinventarissen, ecologische rapporten, analyses van biodiversiteit, verspreidingsstudies en soortonderzoek het grootste deel van de werking uit. Ook terreinstudies en vraaggericht onderzoeken uitvoeren, maakt deel uit van zijn reguliere werking. Leden van de werkgroep werken nauw samen met onder meer Natuurpunt, Limburgs Landschap vzw, ANB (Agentschap Natuur en Bos), INBO (Instituut voor natuur- en bosonderzoek) het KBIN (Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen). Daarnaast wordt de werkgroep vaak ingeschakeld door natuurverenigingen voor inventarisaties van natuurgebieden, verspreid over heel Limburg.

De leden van de werkgroep komen maandelijks samen. In de zomerperiode verzamelen ze op het terrein. Gedurende de rest van het jaar organiseren ze voordrachten of infostanden over de afgelopen onderzoeken of houden ze determinatieavonden. Elke maand staat een nachtvlinderinventarisatie op het programma. Iedereen mag komen kijken en zelfs meehelpen om de verschillende soorten vlinders op naam te brengen.

De Werkgroep Ongewervelden concentreert zich ook op een aantal typisch Limburgse soorten zoals de zadelsprinkhaan, de veldparelmoervlinder, de nauwe korfslak. De inventarisatiegegevens vormen een belangrijke bron voor de kennis en de bescherming van de Limburgse fauna en voor de opmaak van Vlaamse Rode Lijsten.

Lopende onderzoeken

In de Limburgse fauna is er steeds iets te ontdekken. Het afgelopen jaar werden er 33 nieuwe keversoorten genoteerd. Sinds 1990 zijn er 2.450 soorten genoteerd. Het werkelijke aantal aanwezige soorten is zeker nog enkele honderden hoger. Toch bereiken we al het hoogste aantal van Vlaanderen en België.

Ook de lijsten van 2016 van mieren (34 soorten) en spinnen (307 soorten, dit is meer dan de helft van de gekende Vlaamse soortenlijst) geven een goed beeld van de werkijver van verschillende vrijwilligers.

Het verzamelen van al deze gegevens tijdens de volgende twee (?) jaren geeft de mogelijkheid om in de toekomst te komen tot een publicatie van verschillende soortgroepen samen. Tijdens een aantal samenkomsten werd er een actieplan opgesteld voor het opvullen van enkele witte gaten:

  • op ruimtelijk gebied (gemeenten met weinig gegevens)
  • op gebied van biotopen (holle wegen, kalkmoeras, kerkhof, mijnterrein, grotten, …) waar we geen of weinig gegevens van verzameld hebben
  • op gebied van het gebruik van andere technieken (meer sleep-, klop- en lichtvangsten).

Inventarisatie 2019

In functie van de publicatie worden nog een aantal terreinen bezocht met weinig gegevens of herinventarisaties.

  • Asbroek Lanaken
    Het Asbroek maakt deel uit van het bosreservaat Pietersembos-Asbroek. Er werden hier het afgelopen jaar belangrijke beheerwerken uitgevoerd. Hierbij willen we de inventarisatiegegevens uit 2015 vergelijken met de nieuwe gegevens. De inventarisatie is gestart op 24 februari 2019 en duurt een jaar.
  • De Zwarte Berg Opglabbeek
    Voor het derde jaar op rij loopt de inventarisatie aan de voet van de mijnterril. Met een malaiseval en twee reeksen bodemvallen wordt de fauna verder in kaart gebracht.
  • “Dood doet leven” - Averbodebos en Heide Tessenderlo
    Voor de bachelorproef van Raven Onzea werd met bodemvallen, een raamval en een malaiseval onderzoek gedaan naar de bezoekers van een dood ree op de heide en in het bos.
  • Natuurgebieden Borgloon en Wellen
    De afgelopen jaren werd er een inhaalslag uitgevoerd om de fauna van Haspengouw beter te leren kennen. Dit jaar zijn Gotem, Waerdeveld, Broekom, Hoenshoven en Wellen de onderzoeksgebieden.
  • Bellevuebos Kortessem
  • Nieuwenhoven Sint-Truiden
    In Nieuwenhoven is er een populierenbestand dat kaprijp is. De aanwezigheid van de Vermiljoenkever, gekoppeld aan de fauna van het populierenbos, wordt hier gecontroleerd door middel van drie raamvallen en handvangsten.
  • De Kevie Tongeren  
  • Waterwantsen in Limburgse wateren
    In de jaren 1980 is er voor een doctoraat een uitgebreide inventarisatie uitgevoerd van de waterwantsen in de Limburgse vijvers en beken.
    In 2017 werden al een 60-tal poelen op dezelfde wijze opnieuw bemonsterd in Midden-Limburg. Dit jaar gaan twee studenten in de regio's Leopoldsburg, Zonhoven en de Bosbeekvallei bijkomende poelen inventariseren.
    De resultaten geven ons een goed beeld over de voor- en achteruitgang van de wantsenfauna maar ook over de waterkwaliteit en de staat van het biotoop.

Inventarisatie 2018

Omdat er gekozen is om meer werk te steken in de toekomstige publicatie, werd geprobeerd om de inventarisatiehoeveelheid dit jaar wat lager te houden. Daarbuiten is het voornamelijk de bedoeling om oudere stalen van Limburgse projecten te verwerken om op te nemen in de publicatie.

  • De Zwarte Berg in Opglabbeek
  • Krombeekvallei in Bilzen
  • Kristalpark in Lommel
  • Resterheide Hechtel-Eksel
  • Ondergrondse bodemvallen Voeren
  • Evaluatie natte heidebeheer Mechelse Heide Ziepbeek
  • Waterwantsen in Limburgse wateren, herinventarisatie
  • Natuurgebieden Borgloon
  • Lummen Melisbroek
  • Tessenderlo Averbodebos
  • Leut Kraaienbos

Inventarisatie 2017

Ook dit jaar is de werkgroep ongewervelden zeer actief. Kevers, spinnen, wilde bijen, slakken, vlinders, vliegen waren de interessevelden en leverden dan ook veel nieuwe informatie op. In 2017 werd er gekozen om o.a. in de volgende gebieden systematisch onderzoek te doen.

Daarbuiten waren er nog inventarisaties voor excursies en een langer lopend onderzoek

Inventarisatie 2016

  • Wegbermen in Bilzen, Gingelom, Lanaken, Riemst en Zutendaal
  • 10 daktuinen in Diepenbeek, Genk en Hasselt
  • Nieuwerkerken, een gemeente met weinig gegevens
  • Groene Delle in Hasselt
  • Hageven Neerpelt
  • Kasteelpark Leut-Maasmechelen
  • Hesselberg Zutendaal
  • Mijnterril Winterslag
  • Het Wik in Bokrijk
  • Bermen in Elst (Riemst) en Sluizen (Tongeren)
  • Jongenbos in Kortessem

Inventarisatie 2014

In 2014 werd er gekozen om o.a. in de volgende gebieden systematisch onderzoek te doen:

Daarbuiten waren er nog inventarisaties voor excursies en een langer lopend onderzoek

Afgeronde onderzoeken

We hebben ook nog enkele interessante afgeronde onderzoeken:

Publicaties

Inventariseren is belangrijk, maar deze resultaten willen we ook delen. Dit gebeurt via LIKONA-jaarboeken, tijdschriften, ...

Publicatie in voorbereiding: "De kevers, mieren, spinnen en waterwantsen van Limburg 1985-2017".

Speciale vondsten

Het opvolgen van de natuur zorgt dat regelmatig nieuwe soorten voor Limburg of Vlaanderen worden gevonden. Maar ook het feit dat een aantal soorten het slecht doen, komt aan het licht. De inventarisatiegegevens van verschillende soortgroepen worden verzameld op www.biodiversiteitlimburg.be

Heb je vragen over een soort of beschik je over beeldmateriaal? Neem contact op met Luc Crèvecoeur via likona@limburg.be of tel. 011 26 54 62.